| |
Soluduğumuz hava ile akciğerlere giren Verem (Tüberküloz) basilinin (mikrobunun) yol açtığı, asıl olarak akciğerlerde yerleşen, fakat kan ve lenf yoluyla tüm vücuda dağılabilen mikrobik, bulaşıcı, süreğen bir hastalıktır. Tüberküloz (Tbc) dediğimiz Verem hastalığı, insanlık tarihi kadar eskilere dayanmaktadır.1882 tarihinde Robert KOCH’un tüberküloz basilini bulmasıyla önem kazanmıştır.1950’li yıllarda ülkemizde tüm ölüm nedenleri arasında ilk sırayı alan tüberküloz bugün 10’cu sırada yerini korumaktadır.
Dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri verem mikrobu ile enfektedir. Her yıl yaklaşık 9 milyon kişi verem hastalığına yakalanmakta, 1,7 milyon insan ölmektedir. Ülkemizde verem hastası sayısının nüfusa oranı 2009 verilerine göre yüz binde 29’dur.
Dünyada bir tek etkene bağlı, tedavisi olmasına rağmen en çok ölüme yol açan hastalıktır.
Nasıl Bulaşır?
Hastalığı yalnızca aktif tüberküloz bulunan kişiler bulaştırabilir. Akciğer dışı organ tüberkülozu olanlar, 15 gündür tedavi alıyor olanlar pratik olarak bulaştırıcı değildir.
Hastalık damlacık yoluyla bulaşır. Hastanın hapşırma öksürmesi sonucu havaya yayılan basiller kapalı bir ortamda uzun süre aynı havayı soluyan sağlam kişilerce alınır.
Ancak mikrobu soluyan kişilerin az bir kısmında hastalık gelişir. Hastalık solunan mikrobun sayısına, hastalık yapma gücüne, kişinin direncine, bağışıklık sisteminin kuvvetine göre farklılık gösterir. Hastalık tabak, bardak veya diğer nesnelerle bulaşmaz.
Belirtileri, Tanısı Nedir?
Üç haftayı geçen inatçı öksürük, belli bir neden olmaksızın kilo kaybı, ateş ve gece terlemesi alışılmışın üzerinde yorgunluk, sağlıksız hissetme, öksürükle birlikte kan gelmesi gibi belirtiler görülür.
Kişinin tüberküloz olduğu ancak balgam, idrar, mide sıvısı, BOS, plevra, periton sıvısı gibi vücut örneklerinde mikrobun gösterilmesiyle söylenebilir. Alınan doku biyopsilerinde tüberküloza özgü değişikliklerin izlenmesiyle de tanı konabilir.
Aktif hastalığı olanlarla yakın temasta bulunanlar, birlikte yaşayanlara PPD Testi yapılır. PPD Testi, Tbc basilini alıp almadığımızı gösterir, ancak hastalığı göstermez. Testin (+) çıkması, hastalık yönünden araştırmayı gerektirir.
Tedavisi Nasıl Olur?
Günümüzde hastalık tedavi edilebilir hale gelmiştir. Ancak günlük uygulamalarda tedavinin uzun ve çok ilaçla yapılıyor olması hasta uyumunu güçleştirmektedir. Tedavi en az 6 ay olmak üzere hastanın durumuna göre 9,12 hatta 24 aya kadar uzatılabilir. Düzensiz ya da eksik yapılan tedavi ilaç direncine yol açarak, hastalığın tedavisini güçleştirir.
Ülkemizde Verem Savaş Dispanserleri ücretsiz olarak hastalığın tetkik ve tedavisini yapmaktadır.
Kaynak: bartinsaglik.gov.tr |